Choroby

W przypadku, gdy kobieta wie o swoim zakażeniu, otrzymuje leki ARV i znajduje się pod kontrolą specjalisty, ryzyko zakażenia dziecka zdecydowanie maleje. Dlatego też bardzo ważne jest wczesne wykrycie zakażenia HIV u ciężarnych. Test w kierunku HIV jest badaniem zalecanym przez ginekologów i jest bezpłatny dla kobiet w ciąży. Zakażenie HIV u dzieci W Polsce wykryto dotychczas ok. 150 zakażeń HIV u dzieci. Głównym źródłem zakażenia dziecka jest matka zakażona HIV. Ponad 90% zakażeń dziecięcych HIV to zakażenia wertykalne. Ze względu na znaczną niedojrzałość immunologiczną dziecka w okresie noworodkowym, niemowlęcym i we wczesnym dzieciństwie przebieg zakażenia u dzieci może być znacznie bardziej agresywny niż u dorosłych. U ok. 10% dzieci dochodzi do gwałtownego rozwoju choroby i już w pierwszym półroczu życia mogą wystąpić objawy AIDS, u 80% dzieci objawy pojawiają się przed ukończeniem 2. roku życia. U dzieci starszych i u młodzieży do zakażenia HIV dochodzi w podobnych sytuacjach jak u osób dorosłych, tzn. między innymi drogą kontaktów seksualnych lub poprzez branie narkotyków dożylnych. Wczesna inicjacja seksualna, impulsywne zachowania pod wpływem rówieśników oraz spożywanie alkoholu i środków odurzających pośrednio zwiększają ryzyko zakażenia HIV. Wczesne rozpoznanie choroby (dotyczy to zarówno dzieci, jak i dorosłych) pozwala na rozpoczęcie terapii antyretrowirusowej (ARV, ART) w odpowiednim czasie, zahamowanie replikacji wirusa i utrzymanie prawidłowych funkcji układu immunologicznego. Dziecko rozwija się wówczas prawidłowo, nie obserwuje się patologii związanych z zajęciem przez HIV narządów, układów (zwłaszcza centralnego układu nerwowego). Nie występują także zakażenia oportunistyczne. Krwiodawstwo a ryzyko zakażenia HIV Polska Służba Krwi stosuje wszystkie współcześnie dostępne badania i schematy postępowania zapewniające ochronę biorców przed poprzetoczeniowym zakażeniem HIV. Prowadzi się je zgodnie z najwyższymi standardami międzynarodowymi, a maksymalne bezpieczeństwo krwi zostało osiągnięte dzięki wprowadzeniu metod biologii molekularnej. Oddawanie krwi jest w pełni bezpieczne! Przy obecnym systemie badań przeglądowych dawców ryzyko przeniesienia zakażenia HIV przez krew lub preparaty jest bliskie zeru. Nawet przy stosowaniu jedynie metod serologicznych było one bardzo niskie – niższe niż 1 na milion. Obecnie stosowane metody molekularne sprawiły, że ryzyko zakażenia wynosi od 1/13 milionów przy wykonywaniu badań molekularnych w pojedynczych donacjach. U każdej osoby decydującej się na oddanie krwi każdorazowo oznaczane są przeciwciała anty-HIV 1 i 2 oraz innych zakażeń możliwych drogą przetoczenia krwi. Działania profilaktyczne Profilaktyka zakażeń HIV w Polsce jest przykładem współpracy bardzo wielu podmiotów i instytucji. Ze strony rządowej za koordynację działań profilaktycznych odpowiada Krajowe Centrum ds. AIDS. Krajowe Centrum ds. AIDS prowadzi również działalność informacyjno-oświatową i szkolenia dla określonych grup zawodowych, takich jak służba zdrowia, nauczyciele, nauczyciele religii, służby mundurowe. Krajowe Centrum ds. AIDS we współpracy z Inspekcją Sanitarną realizuje każdego roku multimedialne kampanie społeczne poświęcone profilaktyce HIV/AIDS, skierowane do wielu grup społecznych (m. in. kobiet, młodych par, a w tym roku rodzin), w zależności od potrzeb społecznych i zmieniających się trendów epidemiologicznych. Wykorzystywane są różne drogi dotarcia do konkretnego odbiorcy: billboardy, spoty telewizyjne i radiowe, Internet, ulotki, plakaty, konferencje prasowe, konkursy itp. Punktem kulminacyjnym kampanii są obchody Światowego Dnia AIDS przypadającego 1 grudnia. Centrum jest również animatorem działań na rzecz lokalnych społeczności, inspiruje organizacje pozarządowe do realizacji programów w zakresie zapobiegania HIV/AIDS. W imieniu Ministra Zdrowia Centrum udziela dotacji celowych na programy profilaktyczne realizowane przez organizacje pożytku publicznego. W ramach tej działalności na terenie całego kraju funkcjonują punkty konsultacyjno-diagnostyczne, w których osoby pełnoletnie mogą wykonać bezpłatnie i anonimowo test w kierunku HIV połączony z poradnictwem. Centrum prowadzi także działalność interwencyjną w zakresie rozwiązywania problemów społecznych pojawiających się w kontekście HIV/AIDS. Wydawane są publikacje poświęcone różnym aspektom HIV. Bardzo ważnym partnerem w walce z epidemią jest sektor pozarządowy – ponad 50 organizacji w Polsce, w tym wiele o statusie Organizacji Pożytku Publicznego. Prowadzą cenne programy docierając do wybranych grup społecznych czy populacji osób szczególnie narażonych na zakażenie. Dobrym przykładem aktywności organizacji jest funkcjonowanie całodobowego telefonu zaufania HIV/AIDS (022 692 82 26) oraz poradni internetowej (www.aids.gov.pl), dzięki którym otrzymać można, także anonimowo, specjalistyczne porady i informacje. Leczenie antyretrowirusowe osób żyjących z HIV/AIDS Dostępność leczenia ARV jest kluczowym elementem walki z pandemią HIV/AIDS. Chociaż wciąż nie potrafimy wyleczyć z AIDS, możliwe jest znaczne przedłużenie życia osób chorych na AIDS i poprawa jego jakości przy zastosowaniu skojarzonego leczenia antyretrowirusowego ARV. Leczenie to określane jest jako tzw. wysoce aktywna terapia antyretrowirusowa (Highly Active Antiretroviral Therapy – HAART). Wprowadzenie leczenia (1996) spowodowało spadek śmiertelności z powodu AIDS. Uważa się obecnie, że prawidłowo prowadzona terapia antyretrowirusowa przedłuża życie osoby zakażonej do wieku naturalnej śmierci. Choć terapia nadal jest kosztowna, powodująca skutki uboczne, uciążliwa, wymagająca dużej samodyscypliny pacjenta, to jednak umożliwia bardzo wielu osobom kontynuowanie pracy zawodowej i pełne uczestnictwo w życiu społecznym. Obecnie w Polsce, w ramach programu finansowanego przez Ministra Zdrowia, leczonych jest blisko 3 tys. osób. Leczenie ARV obejmuje wszystkie osoby, które ze wskazań życiowych powinny je otrzymywać. Terapia antyretrowirusowa ma również istotne znaczenie profilaktyczne, ponieważ u osób objętych terapią ARV dochodzi do redukcji ilości wirusa we krwi, czego efektem jest zmniejszenie zakaźności tych osób. Polska wobec HIV/AIDS na arenie międzynarodowej Działania Polski w zakresie walki z epidemią HIV/AIDS, a w szczególności profilaktyki zakażeń, zostały docenione na arenie międzynarodowej. Polska jest regionalnym pionierem w zakresie rozwiązań systemowych i instytucjonalnych. Programy promowane w 2004 roku przez UNAIDS i Komisję Europejską jako strategia „Trzy razy jeden”, określająca praktyczne wskazówki dla organizacji efektywnej walki z HIV/AIDS na poziomie państwa, były w naszym kraju wdrażane już wiele lat wcześniej. W dziedzinie badań naukowych HIV/AIDS Polska ma ciekawy, międzynarodowy dorobek, między innymi w kwestii zapobiegania zakażeniom wertykalnym, procedury opieki nad rodzicami o różnym statusie serologicznym, którzy starają się o dziecko oraz metodologii całościowej i interdyscyplinarnej opieki nad osobami żyjącymi z HIV/AIDS. Prowadzone działania wobec HIV/AIDS zdobyły uznanie instytucjonalnych autorytetów międzynarodowych. W roku 2000, ks. Arkadiusz Nowak otrzymał prestiżową nagrodę Sekretarza Generalnego ONZ Powerty Award. Nagroda ta przyznana została za szczególne osiągnięcia Polski w walce z HIV/AIDS. Raport opracowany przez Krajowe Centrum ds. AIDS i Instytut Praw Pacjenta i Edukacji Zdrowotnej Źródło:D&D Communication